سنگ‌نوشته ساسانی

کتیبه رو به سالِ بیست‌وهفتمِ فرمانرواییِ شاپور دومِ ساسانی نسبت می‌دن و نوشته به خطِ پهلویِ ساسانی بوده. نامِ نرسه هرمزد، والیِ منطقه، توی متن اومده. این سنگ‌نوشته توی فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و توی سال ۱۳۴۶ خوانده و ترجمه شده.

متن برای ثبتِ ساختِ دژ و نامِ بانیِ اون روی سنگ کنده شده بود. جایِ کتیبه نزدیکِ کهنه‌قلعه و مشرف به یکی از دره‌های خیاوچایه. دیدنِ محل، بیشتر برای شناختِ جایگاهِ این سندِ تاریخی و ارتباطش با قلعه و دره‌ست؛ خواندنِ متن رو باید جدا از وضعیتِ سطحِ فرسوده‌ی سنگ در نظر گرفت.

• تخته‌سنگِ رسوبیِ بزرگ، بسترِ اصلیِ کتیبه‌ست؛ برای پیدا کردنِ سطحِ حجاری‌شده از راهنمای محل کمک بگیر.
• محلِ سنگ بر دره‌ای از خیاوچای اشراف داره؛ چشم‌اندازِ دره‌ی باغ نوروز رو فقط از نقطه‌ی امن نگاه کن.

توی ترجمه‌ی بازمانده، سازنده‌ی دژ از فرمانرواهای آینده می‌خواد اگه بنا رو پسندیدن، براش دعای خیر بفرستن؛ اگه هم نپسندیدن، قلعه‌ای بهتر بسازن. این پیام، نوشته‌ی ساختمانیِ کهن رو از یه تاریخ و اسمِ خشک فراتر می‌بره.