ارگ کلاه‌فرنگی بیرجند

تاریخ دقیقش معلوم نیست، ولی بنا رو به اواخر زندیه و دوره‌ی قاجار نسبت می‌دن. ارگ توی سال ۱۳۷۶ ثبت ملی شده و از اسم‌های قدیمیش ارگ حسام‌الدوله و قصر بی‌بی عروسه. عمارت رو امیر علم خزیمه به فرمانداری بیرجند اهدا کرده.

ارگ زمانی مقر حکومتی بوده و اتاق‌ها و فضاهای همکف با هشتی و دالان به هم وصل می‌شن. حوضخانه توی مرکز این طبقه قرار داره و ورودی‌های اطراف به اون باز می‌شن. بنا توی محوطه‌ی اداری قرار گرفته، پس امکان ورود به داخل رو باید جداگانه بررسی کنی.

• حجم سفیدِ بنا با طبقه‌های کوچک‌شونده بالا می‌ره و به بخش مخروطیِ بالایی می‌رسه.
• ورودی جلوتر از بدنه‌ی همکف ساخته شده و چند قوس، طاق‌های اون رو شکل دادن.
• حوضخانه‌ی هشت‌ضلعی حدود یه متر پایین‌تر از کف اصلیه و دورش سکوهای کوتاه ساخته شده.
• مقرنس، رسمی‌بندی و کاربندی‌های لانه‌زنبوری دور حوضخانه رو فقط در صورت دسترسی مجاز ببین.
• نورگیرهای بخش کلاه‌فرنگی، روشنایی رو به حوضخانه می‌رسونن؛ پیوند فضای پایین و بالای بنا رو نگاه کن.