آس‌بادهای خوانشرف

این آس‌بادها رو مربوط به دوره‌ی قاجار می‌دونن. مجموعه توی سال ۱۳۷۹ با شماره‌ی ۳۶۸۸ توی فهرست آثار ملی ایران ثبت شده. باد و بارون به سازه‌ها آسیب رسونده و بخش‌هایی از اون‌ها به مرمت نیاز داره.

آس‌باد برای آسیاب‌کردن گندم با نیروی باد ساخته می‌شد. محور چرخش توی این نوع آسیاب عمودیه؛ باد بخش چرخان رو به حرکت درمی‌آورد و این حرکت به سنگ آسیاب می‌رسید تا دانه‌ها رو خرد کنه. برای مردمی که به آرد و نون وابسته بودن، چنین سازه‌ای فقط یه ابتکار فنی نبود، بخشی از تأمین خوراک و معیشت روستا بود.

• سازه‌های باقی‌مونده‌ی آس‌بادها توی خوانشرف که با وجود فرسایش باد و بارون هنوز بخش‌هایی از اون‌ها پابرجاست.
• بخش‌های آسیب‌دیده‌ی مجموعه؛ کنار هم دیدن قسمت‌های باقی‌مونده کمک می‌کنه حجم قبلی بناها رو تصور کنی.

برای کارکردن این آسیاب‌ها از همون بادهای ۱۲۰ روزه‌ای استفاده می‌کردن که می‌تونستن به سکونتگاه‌ها آسیب بزنن. سازنده‌ها با شناخت جهت و نیروی باد، اون رو وارد چرخه‌ی تولید آرد کردن؛ نمونه‌ای از استفاده‌ی معماری بومی از انرژی طبیعت.