کاروانسرای قزلق

قزلق از کاروانسراهای به‌جامونده‌ی دوره‌ی اسلامی توی این مسیر قدیمیه؛ تاریخ دقیق ساختش روشن نیست. بنا کنار کتل قزلق، حدود سی‌وپنج کیلومتری گرگان قرار گرفته و توی پنجم آذر ۱۳۷۹ با شماره‌ی ۲۹۰۳ به فهرست آثار ملی ایران اضافه شده.

کاروانسرا برای توقف کوتاه مسافرهای راه کوهستانی بوده؛ راهی که استرآباد رو به بخش‌های جنوبی و مسیرهای خراسان و طبرستان وصل می‌کرد. توی این نوع کاروانسرا، کم بودن بازشوها و نداشتن حیاط مرکزی کمک می‌کرد فضای استراحت کمتر توی معرض سرمای بیرون باشه.

• بدنه‌ی سنگی بنا با ملات و سنگ آهک ساخته شده؛ جنس سنگ‌ها و بندهای بین اون‌ها رو از نزدیک نگاه کن.
• روزنه‌های بیرونی کمن؛ دیوارهای بسته‌تر یکی از نشونه‌های سازگار شدن بنا با هوای سرد کوهستانن.
• فضای کاروانسرا حیاط مرکزیِ باز نداره؛ موقع دیدن بخش‌های قابل دسترس، تفاوت اون رو با رباط‌های حیاط‌دار ببین.

قزلق تنها توقفگاه این راه نبوده؛ رباط سفید و دیمه‌لو هم توی همین مسیر کوهستانی قرار داشتن. نزدیک بودن توقفگاه‌ها به هم با سختی راه ارتباط داشته؛ مسافرها برای رسیدن به سرپناه بعدی نباید مسیر خیلی طولانی رو بی‌وقفه طی می‌کردن.