مسجد جامع همدان

بنای فعلی رو متعلق به دوره‌ی قاجار می‌دونن، هرچند احتمال وجود مسجدی قدیمی‌تر توی همین محل مطرحه. کتیبه‌ی ایوان جنوبی تاریخ ۱۲۵۳ قمری داره و روی سنگابِ دهلیز غربی، سال ۱۲۵۱ قمری دیده می‌شه. این تاریخ‌ها، سرنخ روشن‌تری از حدس درباره‌ی نخستین ساخت مسجد می‌دن.

مسجد جامع محل نماز و گردهمایی مردم بود و شبستان‌ها، فضای سرپوشیده‌ی این کار رو فراهم می‌کردن. توی این بنا هم قسمت‌هایی تجدید ساخت شدن و مجموعه یک‌دست از یه دوره نیست. شبستان شمالی، مناره‌های ایوان شمالی و سردر و مناره‌های ورودی شمال‌شرقی، از افزوده‌های دوره‌ی معاصر هستن.

• کتیبه‌ی ایوان جنوبی رو پیدا کن؛ تاریخ ۱۲۵۳ قمری روی اون، یه نشونه‌ی مشخص از دوره‌ی قاجاره.
• سنگاب دهلیز غربی هم تاریخ داره و هم نام واقف، محمدخان؛ به نوشته‌های روی بدنه‌ی اون دقت کن.
• ایوان و شبستان شمالی و مناره‌های این سمت رو با بخش جنوبی مقایسه کن؛ همه‌ی اجزای مسجد هم‌سن نیستن.
• سردر و مناره‌های ورودی شمال‌شرقی از بخش‌های تازه‌تر مجموعه‌ان؛ تفاوت اون‌ها رو با جزییات قدیمی‌تر نگاه کن.