دژ شیخ مکان

ساخت دژ رو از روی جنس مصالح و شیوه‌ی معماری به دوره‌ی ساسانی نسبت می‌دن. قلوه‌سنگ و گچ مصالح اصلی اونن و بخش‌هایی از دیواره هم اندود گچ داشته؛ تاریخ دقیق ساخت بنا معلوم نیست.

دژ برای مراقبت از گذرگاه تنگه جای مناسبی داشته. تکیه‌دادن به کوه از یه طرف و ساختن دیوار محافظ از طرف دیگه، راه نزدیک‌شدن به بنا رو محدود می‌کرده. کنگره‌ها، تیرکش‌ها و محل دیده‌بانی هم برای زیر نظر گرفتن مسیر و دفاع از همین نقطه به کار می‌اومدن.

• دژ به دیواره‌ی غربی کوه چسبیده و دیوار شرقیِ سنگ و گچ اون از سطح بام بالاتر رفته؛ پیوند سنگ طبیعی و دیوار دست‌ساز رو ببین.
• بلندترین قسمت دیوار حدود چهارده‌ونیم متر ارتفاع داره و کنگره‌ها و تیرکش‌ها توی بدنه‌ی دفاعی اون تعبیه شدن.
• بنا چهار اتاق و فقط یه در ورودی توی ضلع شمالی داره؛ جای ورودی رو نسبت به مسیر تنگه نگاه کن.
• هفده پله رو توی کوه کندن که از سمت پشت‌بام به انتهای جنوبی دیوار شرقی و محل دیده‌بانیِ دایره‌ای می‌رسن.