آتشکده سیاهگل

معماری، سفال‌ها و اشیای پیدا‌شده، قدمت بنا رو به دوره‌ی ساسانی پیوند می‌دن. واندنبرگ، باستان‌شناس بلژیکی، اون رو شناسایی کرده و اثر توی سال ۱۳۷۹ با شماره‌ی ۲۷۹۳ ثبت ملی شده. شکل بنای اصلی رو باید از دیوارهای محوطه که از بین رفتن جدا دونست.

سیاهگل به‌عنوان آتشکده و محلی برای آیین‌های مذهبی شناخته می‌شه. فضای مرکزی، آتشدان و دالانِ گرداگردش با این کارکرد ارتباط دارن. آتش توی آیین زرتشتی جایگاه مقدس داشته؛ دیدن بنا فرصتی برای شناخت معماری این فضاهای آیینیه.

• چهار درگاه توی چهار سوی بنا قرار گرفته؛ از بیرون، بازبودن فضای مرکزی به جهت‌های مختلف رو ببین.
• دیوارهای سنگی با قلوه‌سنگ‌های نتراشیده و ملات گچ ساخته شدن؛ بافت ناهموار سنگ‌ها توی بدنه مشخصه.
• فضای مرکزی اندازه‌ای حدود پنج در پنج متر داره؛ نسبتِ اون با بلندی دیوارها رو از مسیر امن نگاه کن.
• سوراخ‌های قسمت بالای بنا رو ببین؛ برای اون‌ها احتمالِ خروج دود رو مطرح کردن، ولی کارکردشون قطعی نیست.
• صخره‌ی بلندِ سان‌یَری توی رود گنگیر، مقابل محدوده‌ی آتشکده قرار داره و کنار اون سنگ کوتاه‌تری دیده می‌شه.