گوهرتپه

پیشینه‌ی استقرار توی گوهرتپه به دوره‌ی مس‌وسنگ می‌رسه و توی عصر مفرغ، سکونتگاه گسترش پیدا کرده و شکل شهری گرفته. توی دوره‌های بعد از وسعت بخش مسکونی کم شده و کارکرد گورستان هم تغییر کرده؛ کاوش‌ها نشانه‌هایی از عصر آهن رو هم روشن کردن.

اینجا برای شناخت زندگی پیش از تاریخ اهمیت داره: از خانه‌سازی و کشاورزی تا ابزارسازی و شیوه‌ی دفن. بقایای معماری از به‌کاررفتن چینه، خشت و پی سنگی خبر می‌دن و ابزارهایی مثل هاون و تیغه‌ی سنگی، با آماده‌کردن خوراک و برداشت گیاهان پیوند دارن.

• برآمدگیِ محوطه از انباشته‌شدن لایه‌های استقرار ساخته شده؛ اختلاف ارتفاع تپه با زمین اطراف، شکل کلی اون رو نشون می‌ده.
• گوهرتپه توی دشت رسوبی قرار گرفته و ارتفاعات جنگلیِ جنوب، بخشی از چشم‌انداز پیرامون محوطه‌ان.

یه افسانه‌ی محلی می‌گه توی عیدهای ایران باستان، اسبی از حفره‌های تپه بیرون می‌اومده و برای آب‌خوردن به سمت دریا می‌رفته؛ اگه کسی به اون گِل می‌زده، اسب طلا می‌شده. این قصه، روایت مردم درباره‌ی تپه‌ست و با یافته‌های باستان‌شناسی فرق داره.