تپه دهملا

تپه رو مربوط به دوره‌های تاریخی پس از اسلام می‌دونن، ولی تاریخ دقیق شکل گرفتن اون مشخص نیست. این محوطه توی ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره‌ی ۶۹۴۸ توی فهرست آثار ملی ایران ثبت شده. توی دی ۱۴۰۲ هم پاک‌سازی و سامان‌دهی پیرامون تپه تموم شد.

ارزش یه تپه‌ی باستانی به نشونه‌های زندگی گذشته و لایه‌هایی بستگی داره که توی خاکش باقی موندن. برای تماشای این جور محوطه‌ها، خود برجستگی زمین و ارتباطش با آبادی اطراف مهمه. دست‌کاری خاک یا جابه‌جا کردن یه قطعه‌ی کوچیک می‌تونه بخشی از اطلاعات تاریخی رو از جای اصلیش جدا کنه.

• خود تپه توی جنوب روستا قرار گرفته؛ از مسیر مجاز، جای برجستگی اون رو نسبت به آبادی ببین.
• پیاده‌راه پیرامون محوطه توی طرح سامان‌دهی ساخته شده؛ برای گردش از همون مسیر استفاده کن.
• جوی آب پیرامون تپه هم سامان‌دهی و طراحی شده؛ به مسیر اون کنار محوطه توجه کن.

پاک‌سازی، دیوارکشی پیرامون تپه و ساخت پیاده‌راه با قرارداد مشارکتی میراث فرهنگی و دهیاری انجام شد. این همکاری بخشی از داستان حفظ محوطه‌ست؛ روستای ده‌ملا علاوه بر تپه، کاروانسرا و چاپارخانه‌ی تاریخی هم داره.