دژ ایزدخواست

پیشینه‌ی معماری دژ به دوره‌ی ساسانی و دوران پیش از اسلام برمی‌گرده و در دوره‌های بعد هم استفاده شده. چهارطاقی داخل دژ پس از اسلام به مسجد تبدیل شد. خود مجموعه‌ی قلعه در سال ۱۳۸۲ با شماره‌ی ۹۸۰۰ ثبت ملی شد و چهارطاقی ثبت جداگانه داره.

دژ هم جای زندگی بوده و هم پناهگاهی دفاعی. صخره از سه طرف پرتگاه داره و راه ورود اصلی از سمت جنوب بوده. کمبود جا باعث شده خونه‌ها حیاط جدا نداشته باشن و پشت‌بام طبقه‌ی پایین به‌عنوان حیاط طبقه‌ی بالا به کار بره.

• صخره‌ی رسوبی زیر دژ از سه طرف به پرتگاه‌هایی با ارتفاع حدود ۶ تا ۱۵ متر می‌رسه.
• در بقایای بافت قلعه، خونه‌های کوچک کنار کوچه‌های تنگ ساخته شدن و مسیر اصلی در طول مجموعه امتداد داره.
• در خونه‌های کنار حصار، آثار بالکن‌هایی باقی مونده که با ادامه دادن چوب سقف به بیرون ساخته شده بودن.
• چهارطاقی داخل دژ از دوره‌ی ساسانی باقی مونده و نشونه‌هایی از بنای اولیه در بخش تبدیل‌شده به مسجد دیده می‌شه.