تپه حسنلو

حسنلو دوره‌های متعدد سکونت داشته و همه‌ی بناهاش هم‌زمان ساخته نشده‌اند. بخش مهمی از ساختمان‌های سنگی به دوره‌ی چهارم سکونت، حدود ۱۳۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد، برمی‌گرده. بعد از آتش‌سوزی بزرگ، بخش‌هایی از دیوار دفاعی و برج‌ها دوباره ساخته شدند و مسیر دیوار هم کمی تغییر کرد.

اینجا هم محل سکونت بوده و هم دژ دفاعی و مرکز آیینی داشته. دور حیاط مرکزی، اتاق‌ها، انبارها و تالارهای ستون‌دار ساخته شده بودند. تالارها در زمان‌های متفاوت به مجموعه اضافه شدند و بعضی فضاها بعدتر به انبار یا محل نگهداری اسب تغییر کاربری دادند.

• حیاط مرکزی شکل کاملاً منظمی نداره و در دو سوی شمالی و غربی اون سکوهایی با سنگ‌های تخت ساخته شده بوده.
• در ضلع شرقی، جای تالار ستون‌دار و انبارهایی پیدا شده که خمره‌های بزرگ داخل اون‌ها قرار داشتند.
• بقایای دیوار دفاعی و برج‌های مربع‌شکل، مرز دژ رو مشخص می‌کنند؛ پهنای دیوار در اصل حدود سه متر بوده.
• غرب حیاط، اتاق‌های به‌هم‌پیوسته و راهروهای باریک به تالارهای بزرگ‌تر راه داشته‌اند و نقشه‌ی فضاها هنوز قابل‌تشخیصه.