فرهادتراش بیستون

زمان دقیق تراشیدن این دیواره معلوم نیست. بیشتر به دوره‌ی ساسانی و خسروپرویز نسبتش می‌دن، ولی بعضی پژوهشگرها هم اون رو به داریوش هخامنشی ربط داده‌اند. برای همین نمی‌شه بانی و تاریخ ساختش رو با قطعیت مشخص کرد.

کاربری دقیقش هم معلوم نیست. یه نظر اینه که صفحه رو برای نوشتن یا نمایش یه رویداد تاریخی آماده کرده بودند. نظر دیگه می‌گه اینجا معدن و کارگاه سنگ‌تراشی بوده و بلوک‌های سنگی بناهای ساسانی بیستون رو از همین‌جا تهیه می‌کردند.

• دیواره‌ی تراش‌خورده حدود ۲۰۰ متر پهنا و ۴۵ متر بلندی داره و بخش بزرگی از دامنه‌ی سنگی رو پوشونده.
• صفحه در غرب نقش داریوش و سنگ‌نوشته بیستون قرار گرفته؛ این دو اثر در بخش‌های جداگانه‌ی کوه هستند.
• سنگ‌های پیدا‌شده پای کوه و اطراف دیواره، دلیل مطرح شدن فرضیه‌ی معدن و کارگاه تراش بلوک‌های سنگی بوده‌اند.
• کاخ نیمه‌تمام خسروپرویز در بیستون چند صد متر پایین‌تر از دیواره قرار داره و اون رو به کارگاه سنگ‌تراشی مرتبط می‌دونن.