مسجد جامع آستارا

مسجد رو سال ۱۲۸۲ قمری با همراهی بازرگان‌ها و اهالی شهر و راهنمایی حاجی صفر شیروانی ساختن. دو سال بعد از انقلاب ۱۳۵۷ دوباره‌سازیش کردن و توی نوسازی بعدی، فضای مسجد و مصلای نمازجمعه با هم ادغام شدن؛ پس بنای امروزی همون مسجدِ اولیه نیست.

اینجا محل نماز و گردهمایی مذهبیه و بخشی از تاریخ آموزش دینی شهر هم با اون پیوند داره. ملاعلی ملک‌الشعرا و عبدالرزاق کریمی سال‌ها توی محوطه‌ی مسجد درس می‌دادن و سند می‌نوشتن؛ یعنی این بنا کنار عبادت، با کارهای روزمره‌ی مردم شهر هم سروکار داشته.

• بنای امروزیِ مسجد و فضای پیوسته به مصلا رو ببین؛ ظاهر اون نتیجه‌ی دوباره‌سازی‌هاست، نه تصویری دست‌نخورده از مسجد سده‌ی سیزدهم قمری.
• توی سمت جنوبی حیاط از یه سنگ سیاهِ نقش‌دار به اسم «عنو داشی» یاد می‌کنن؛ اگه دیدیش، نقش‌هاش رو بدون دست زدن نگاه کن.

برای ساخت مسجد اولیه، آجرها رو از لنکران با ارابه‌های گاومیش می‌آوردن. درباره‌ی چوب‌های بنا هم روایت می‌کنن که از درخت‌های محوطه‌ی خود مسجد تهیه شده بودن. این بخش از داستان ساخت، هم وابستگی بنا به طبیعت اطراف رو نشون می‌ده و هم ارتباطش با اون سوی مرز رو.