قلعه سارو جنوبی

تاریخ دقیق ساخت معلوم نیست. روایت‌های کهن اون رو به پیشدادیان و کیانیان نسبت می‌دن. قلعه‌ها توی دوره‌های مختلف، از اشکانیان و اسپهبدان طبرستان تا اسماعیلیان استفاده شدن و قلعه‌ی جنوبی توی سال ۱۳۸۰ با شماره‌ی ۴۴۲۸ ثبت ملی شده.

جای قلعه روی ارتفاع و پرتگاه‌های اطراف، دفاع از اون رو آسون‌تر می‌کرده. بنا سه طبقه داشته، با بخش‌هایی برای چهارپاها، خانواده‌ها و مدافعان.

• قلعه‌ی جنوبی روی قله‌ای بلند قرار گرفته و از پایین، ارتباط بنا با شیب و پرتگاه‌ها مشخص می‌شه.
• برج‌های گوشه‌های قلعه برای دیده‌بانی ساخته شدن؛ برای دیدن جزئیات به لبه یا بخش ناپایدار نزدیک نشو.
• قلعه‌ی شمالی توی طرف دیگه‌ی کلاته سارو قرار داره و بخشی از چشم‌انداز مجموعه‌ی دژهاست.

رسوندن آب چشمه‌ی کلاته سارو به بالای قلعه از نکته‌های جالب مجموعه بوده. نیاز به آب، حتی توی یه دژ بلند و دفاعی هم تعیین‌کننده بوده؛ جای استقرار بدون راهی برای تأمین آب، دوام نمی‌آورده.