یخدان رحیم‌آباد

بنا رو اواخر دوره‌ی قاجار توی جنوب روستای رحیم‌آباد ساختن و با گسترش بیرجند، داخل محدوده‌ی شهر قرار گرفت. یخدان توی هفتم مرداد ۱۳۸۲ با شماره‌ی ۹۳۰۰ ثبت ملی شده. بخش زیادی از مخزن موقع بازگشایی خیابان تخریب شده.

توی شب‌های سرد زمستون، آب رو توی محوطه‌ی یخ‌بند قرار می‌دادن تا یخ بزنه و بعد برای مصرف فصل گرم ذخیره می‌کردن. دیوارِ سایه‌انداز کمک می‌کرد تابش مستقیم آفتاب کمتر به محل یخ‌سازی برسه و یخ دیرتر آب بشه.

• دیوارِ سایه‌انداز با آجر و گچ ساخته شده و بخش مهمی از سازه‌ی یخچاله؛ کار اون ایجاد سایه روی محوطه بوده.
• اتاقِ نگهبان پشت دیوار قرار گرفته و توی اون چند طاقچه تعبیه شده؛ دیدن داخل به امکان ورود بستگی داره.
• سقفِ اتاق نگهبان گنبدیِ کم‌خیز بوده؛ شکلش رو با فضای مدورِ مخزن مقایسه کن.
• بقایای مخزن، بخشی از فضای مدورِ قدیمی رو نشون می‌دن؛ برای نزدیک‌شدن وارد قسمتِ آسیب‌دیده نشو.