گنج‌نامه

این دو کتیبه از دوره‌ی داریوش بزرگ و خشایارشا مونده‌اند و نام و عنوان همین دو شاه هخامنشی رو دارند. لوح داریوش سمت چپ و کمی بالاتره و لوح خشایارشا سمت راست و پایین‌تر قرار داره.

کتیبه‌ها کنار راهی قرار داشتند که هگمتانه رو به بابل وصل می‌کرد و یکی از شاخه‌های راه شاهی بود. شاه‌ها با این نوشته‌ها خودشون و خاندانشون رو به رهگذرها معرفی می‌کردند. متن‌ها با ستایش اهورامزدا شروع می‌شه و بعد عنوان‌ها و نسب هر پادشاه رو می‌گه.

• دو لوح در فرورفتگی‌های مستطیلیِ صخره تراشیده شده‌اند که هرکدوم حدود ۲٫۹ متر طول و ۱٫۹ متر عرض دارند.
• هر کتیبه سه ستون به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی و بابلی داره و هر ستون از بیست سطرِ خط میخی تشکیل شده.
• متن فارسی باستان در سمت چپ هر دو لوح قرار گرفته و پهنای ستونش حدود ۱۱۵ سانتی‌متره.
• در اطراف لوح‌ها سوراخ‌های منظم روی سنگ دیده می‌شه که احتمالاً جای پوشش یا درهای محافظِ قدیمی بوده‌اند.